schermlint

White Funk Black Magic (werktitel), multimediale participatieprocessie Diepenheim 2017

Nijenhuis

Inleiding

In de Zomer van 2017 wordt voor het eerst de kunstroute Heerlijck Zicht Diepenheim ingericht. Die kunstroute volgt de voetsporen van Jacobus Craandijk tussen Markelo, Diepenheim & Goor. Craandijk maakte eind negentiende eeuw vele ontdekkingswandelingen door Nederland en boekstaafde die.

Langs de route van ruim 25 kilometer worden rond de dertig kunstwerken geplaatst. Misschien kan Adrie hier wat meer over vertellen.

BosRih D'heimD'heim bos

Optocht, parade, ommegang

Direct toen ik de oproep zag, wilde ik een dynamisch element aan de vaste route toevoegen. Mijn voorstel is dan ook om een processie te maken, een multimediale participatieprocessie om precies te zijn. Een troupe van muzikanten & figuranten trekt langs de route tussen Markelo, Goor en Diepenheim en brengt, al voortbewegende, muziek, beweging, dans. Er kunnen karren zijn, zelfgemaakte en door zelfbewogen voertuigen. Er zijn harmonieleden & andere muzikanten in speciale kostuums, mensen dragen banieren of schermen en er lopen vlinder- of engelachtige figuren mee. Er klinkt licht vreemde muziek, veranderend met de omgeving waar de troupe doorheen trekt.

Concept

  • Dynamiek & beweging. White Funk Black Magic verbindt de plekken waar de kunstwerken zijn.
  • Ontmoeting & begroeting. Deelnemers, regiobewoners regio ontmoeten & begroeten de passanten.
  • Gewoon & bijzonder. Dingen, mensen, plaatsen blijken—van dichtbij—anders dan ze leken.
  • Contrasten & Verrassingen. Vreemde invloeden zijn een verrijking van het oude, bekende.

Vorm

  • Een groep muzikanten & figuranten vormt een optocht. De optocht gaat van start na een kort inleidend spel. Dan verplaatst hij zich, tamelijk langzaam. Onderweg ontmoet hij passanten, benadert die, begroet die.
  • Er is muziek, beweging, kostuums, er worden objecten meegevoerd.
  • Aan het eind van de etappe is er een eindspel. De meegebrachte objecten, schermen, vormen een groter geheel.

Uitwerking

  • De troupe verzamelt zich op een afgesproken plek. (hier is ook gelegenheid tot omkleden, instrumenten uitpakken). Op afgesproken tijd stelt de troupe zich buiten op en begint te spelen. Men vormt een kring, maakt een rondje op de open plek. Dit duurt zeven à tien minuten, een kwartiertje hooguit.
  • De stoet vertrekt, speelt, soms in formatie, dan weer wat losser, verspreid.
  • Na drie kwartier à een uur arriveert de troupe op een bepaalde plek, een kruispunt, een hoeve. Daar is het eindspel. Hier blijkt dat de groep met de meegebrachte objecten, schermen staken, banieren een groter geheel kan vormen. Op de aankomstplek bevinden zich al enkele onderdelen die, onderdeel van dat geheel blijken te vormen. Ook dit eindspel duurt een minuut of tien.

Bijvoorbeeld:

  • Op Vrijdagmiddag 16 uur start de troupe vanuit deze herberg. Om 16.15 gaat de stoet van Diepenheim naar
  • Westervlier (ca 3,5 km, een uur rustig lopen).
  • Een eindspel van 10 minuten om 17 uur.
  • Pauze, 15 minuten
  • Voorspel
  • Verplaatsing naar
  • De Viersprong (ca 2,5 km, 45 min.).
  • Eindspel (10 min)
  • Einde om ca 18.30

Dit gebeurt op Zaterdag & op Zondag telkens twee keer, om 12 & 15.30 uur.
Op Zaterdag:

  • Van De Viersprong via Stokkum naar Markelo
  • Van Markelo via De Herikerberg naar De Ha

En op Zondag:

  • Van De Ha via Markelo naar Weldam
  • Van Weldam via Nijenhuis naar Diepenheim

Deelname en Samenwerking

  • Er zijn vier verschillende soorten figuren in de troupe, daarvan zijn er van elk minstens twee = 8
  • In het orkest zijn zijn vier stemmen, ook daarvan zijn er ieder twee = 8
  • Daarnaast zijn er enkele begeleiders (sjouwers, wegwijzers), zeg vier = 4
  • Elke uitvoering vereist dan twintig deelnemers = 20

 

Marie D'heimMarie Jan D'heim

Aanleiding, Context

Uit de toelichting bij de oproep van de organisatie:

Heerlijck Zicht is een combinatie van wandelen en/of fietsen door Diepenheim en omgeving waarbij ook de kernen Markelo en Goor worden betrokken. De opzet is om daarmee nog meer te laten zien van het prachtige glooiende Twentse coulissenlandschap, de reeds bestaande landschapskunstwerken, tuinen en buitenplaatsen als bijzonder decor.

De route begint in Diepenheim en heeft een lengte van 5 (wandelen) tot 25 km (wandelen of fietsen). Het vindt zijn oorsprong in de ‘voetsporen van Jacobus Craandijk’.

Wandelpionier Jacobus Craandijk maakte tussen 1874 en 1888 75 wandelingen door Nederland ‘met pen en potlood’ waarbij hij in 1874 (deel 5) een wandeltocht maakte van Markelo, via Diepenheim ‘een nog weinig bekend maar niettemin bezienswaardig stedeken’ naar Goor.

In de weekenden van 1 juli t/m 3 september thema activiteiten organiseren op en rond de route. Bijvoorbeeld muziek, dans, allerlei markten, culinaire activiteiten, workshops, lezingen, mode, paarden en koetsen, etc.

 

Beaufort D'heim

Markelo Silo D'heim

Lees hier de info & instructies bij de oproep

De integrale routebeschrijving

 

 Planning

  • 1/12 – 1/2/17 Ontwikkeling, fondswerving, samenwerkingen (Anke begint op 1/12 met componeren)
  • 1/1 – 1/4 Uitwerking (Anke wil haar eerste materiaal op 1/3 klaar hebben)
  • 1/4 – 1/7 Voorbereiding: instudering, bouw, kostuums, organisatie, besteding fondsen/ middelen
  • 1 Juli – 3 September: uitvoering
  • September-Oktober: evaluatie, verantwoording, blik vooruit.

Klik hier voor een gedtailleerdere planning

Voor hete hele compositieplan, klik hier

Concept, artistieke uitgangspunten, ideeën (uitweiding)

Toen ik de oproep zag, wilde ik direct een dynamisch element toevoegen aan het statisch gegeven van een kunstroute. Statisch in de zin dat de kunstwerken op éen plaats blijven. Het publiek beweegt, legt een route af, een processie, een statiegang. Mijn project legt ook een route af, is in zichzelf dynamisch, trekt rond. Het is daardoor verwant aan wagenspelen, kermissen, jaarmarkten, circussen. En met ommegangen, processies, bedevaarten. En dan zijn er nog andere marsen, militaire veldtochten, landverhuizingen, vluchtelingenstromen, migraties.

In de oproep werd gevraagd naar projecten waarin de lokale bevolking mee kon doen. Dat sprak me erg aan. In het landschap, dat van de mensen is die er wonen, maar ook van de bezoekers, de passanten, de migranten, de nieuwkomers, de import.

Na een eerste bezoek aan het gebied, de route en de organisatie, bedacht ik de werktitel White Funk, Black Magic. Die komt voort uit mijn behoefte contrasterende elementen samen te brengen. Wit & zwart, licht & donker, licht & zwaar, dag & nacht, technische & opwindende beats naast magisch lome, ruimtelijke klanken, oude mysteries & mythen naast moderne elektrische klanken en beelden, donkere bossen naast open frisse velden, boerderijtjes, hutjes & daglonershuisjes naast havezathen en kasteeltjes.

Ik breng een ‘vreemde’ ingreep in de lokale omgeving. Het gebied, Diepenheim en de dorpen daar zijn keurig, in goede doen, wit en welvarend. Even verderop leven mensen op de vlucht, zijn heftige conflicten en tegenstellingen tussen bevolkingen, landen, werelddelen. Dat alles lijkt daar afwezig. Maar het is er natuurlijk toch. Via de media, via de uitwisselingen. Ik wil natuurlijk niet moraliseren, maar wel iets van onrust, vreemdheid, ongemak inbrengen.

Deze dingen komen bij elkaar in waar ik vaak mee bezig ben: om dingen “anders” te maken, anders te tonen, dan ze schijnen te zijn. Ik zou mensen graag willen verrassen met een andere blik om het bekende, een nieuwe manier van zien van het gewone. Daar zijn ingrepen voor nodig, vreemde elementen, die een ander licht, een andere blik op de werkelijkheid mogelijk maken.

Na een gesprek met een eerste kring van meedenkers in Diepenheim, in November ’16, bedacht ik als leidraad een sprookje, dat de herkomst van de optocht vertelt. 

Samenwerking

Onderdeel van het concept dat dit een project is met lokale mensen en organisaties.

Welke mensen, groepen kunnen & willen we (nog meer) bij het project betrekken?

  • Jeugd, teenagers (heel graag!)
  • Jong volwassenen (ook heel graag)
  • 40-55-jarigen (hebben het over het algemeen druk; komen wel met hun kinderen als publiek en kunnen ook worden aangesproken, meegetrokken worden. Hoe, daar moeten we over nadenken)
  • 55-plussers (Prima doelgroep van actieve mensen, maar ook vaak nog druk met werk en privé. Soms goede professionals, met handige vaardigheden)
  • 70-plussers (Pensionado’s; soms heel druk met kleinkinderen en reizen, anderen vrijwilligen)
  • Mensen met beperkingen?
  • Mensen met niet-Nederlandse achtergronden
    • Bewoners AZC Borne? Navragen bij Remko Kootstra (locatiemanager) of Ingrid Merkes (vrijwilligerscoördinator): T 088-7150500
  • Vrouwen (tuurlijk)
  • Mannen (net zoveel)
  • Handige mensen / Professionelen
    • technisch
    • bouw
    • electronica & electra
    • organisatorisch productioneel
    • participatiebevorderaars / tussenpersonen
  • Creatieven, Amateurs & Beroepsmatig
    • instrumentalisten
    • zangers
    • dansers
    • toneelspelers
    • figuranten
  • Communicatie/ Marketing
  • Financieel

Ook organisaties zouden zich kunnen verbinden, met geld, tijd, artistieke inbreng, ruimte, werving, PR.

 

Waar we nu staan en hoe verder

Inhoudelijk moet, in samenwerking met een kerngroepje, nog een en ander worden uitgewerkt, zoals

  • Beelden, vormgeving
  • Muziek
  • Drama/Beweging
  • Organisatie/Logistiek
  • Financiën/Middelen

Uitwerkingen (voorlopig)

De processie beweegt zich tegen de stroom in. Daardoor zien zoveel mogelijk mensen die. Al zullen het er nooit heel veel zijn; de stoet legt op een dagdeel niet meer dan een kilometer of vijf, zeven af. Het aanzicht van de stoet kan heel anders zijn dan de beleving ervan op korte afstand, er midden in. Op veel delen van de route is de weg niet breed. Daar vormt de stoet een lint. Hoe lang hangt natuurlijk af van het aantal deelnemers. Het minimum aantal deelnemers zal rond de vijftien moeten liggen, anders is het de moeite niet. Het maximum lijkt me rond de veertig te moeten blijven, anders wordt het mogelijk te moeilijk organiseren. Maar omdat niet iedereen altijd kan, moet de totale pool van deelnemers misschien wel drie tot vier keer zo groot zijn. De kunstroute is negen weken & tien weekends. Minimale uitvoering zou m.i. vijf weekends moeten zijn, inclusief opening & sluiting.

Het uiterlijk van de stoet

Voor een ‘inhoudelijke verantwoording’ van de beeldende keuzes, verwijs ik graag naar het sprookje, dat ik schreef over de herkomst van het vreemde volkje dat ik voorlopig De Zonnevaarders noem.

Zonnevaarders zijn er in vier soorten. Waar wij alleen het onderscheid man-vrouw kennen, hebben de Zonnevaarders vier verschillende “geslachten”, Schermers, Verlichters, Wijzers & Akkeraars.
~ De Schermers dragen de grote schermen mee. Het zijn flinke, potige types, stevig in hun schoenen. Ze zijn een beetje op zichzelf, maar je kan van ze op aan en ze zijn heel behulpzaam en handig.
~ De Verlichters vangen, met de spiegeltoeter waarmee ze uitgerust zijn, het zonlicht en richten het op planten, dieren of medewezens die een beetje extra aandacht nodig hebben. Lieve, koddige ooms of oma’s die je als het ware een knuffel geven, waardoor je er weer even tegen kunt.
~ De Wijzers zijn op het eerste gezicht onopvallende figuren, die wat doelloos rondwaren. Hun eigenlijke taak is het brengen van inzicht. Dat doen ze door, dicht bij je, hun vleugels of vlerken uit te klappen, een beetje zoals een pauw dat doet en je zo te verrassen, aan het lachen te maken of een beetje te laten schrikken. Daar knap je van op.
~ Het vierde geslacht is dat van de Akkeraars, de voedselverzamelaars & dierenhouders. In gezelschap zijn ze wat onzeker, willen graag aardig worden gevonden. Je doet ze ’n enorm plezier door een stukje van hun omhulsel af te pellen en zo wat van hun schoonheid tevoorschijn te halen.

De processie draagt hoge (bamboe) staken mee, met grote brede banieren, schermen, vlakken, simpele half-transparante witte (& zwarte) rechthoekige lappen. In rechthoekige of lintvormige formaties omlijsten of bedekken de schermen een deel van de omgeving.

De kostuums zijn op het eerste oog eenvoudig wit, grijs, zwart. De natuur en bebouwingen zijn bont, contrastrijk, met veel groen, schaduwen, bruinen, roden met witte accenten van huizen, stallen, gebouwen. De troupe wordt herkenbaar door een heldere, lichte, pure, haast serene uitstraling en voorkomen. Bij nadering, begroeting komt bij de figuren wel kleur tevoorschijn. Geen bonte patronen, complexe weefsels of strepen, wel blakke, heldere tinten, in weinig gradaties: licht, midden, donker; bleek citroengeel, eigeel en oranje, bijvoorbeeld.

Vanuit de strakke vormen, de kaders, de rationele, kille structuur, ontwikkelen zich, bevrijden zich, vertonen zich de figuren, in contact met passanten vrijer, onthullen hun verborgen kleurige binnenkanten.

Er zou gekleurd licht kunnen zijn, als we in de schemer kunnen werken. En misschien is er iets te doen met prisma’s die het witte licht tot regenbogen maken. Met waternevel kan je ook regenbogen maken, trouwens. En op nevel kan je projecteren. Echte wolken maken, witte wieven, nevelslierten, dat zou prachtig kunnen zijn.

De muzikanten worden ook uitgedost. Daarmee worden ze Kamuzikanten. Hun armen, borst en gezicht hebben ze vanzelfzprekend vrij om te kunnen spelen. De ruimte voor hun voorhoofd, boven hun kruin, achter hun schouders en rug kan een grote kam bevatten. Een hoekig gevormd scherm dat uit hun lijf lijkt te groeien. Het kan ook een soort staart of sleep worden.

Beelden

Op de achtergrond van links naar rechts: Verlichter, Kamuzikant, Schermers (voor het scherm nog 'n verlichter). Op de voorgrond: twee Wezenens

Op de achtergrond van links naar rechts: Verlichter, Kamuzikant, Schermers (voor het scherm nog ’n verlichter). Op de voorgrond: twee Wezenens

Voor- & Zijaanzicht

Voor- & Zijaanzicht van een Wezenen

Twee Wezenens met op de achtergrond enkele Schermers

Twee Wezenens met op de achtergrond enkele Schermers

WFBM Schets a3

Schermen op wielen. Tevens hebben de schermen twee lijnen waarmee ze op en neer kunnen worden gehaald.

Boven: Een groepje Schermers met staken, waaraan met twee lijnen (val & hals) beweeglijke zeilen of gazen lappen zijn bevestigd. Onder een flinke groep Schermers heeft een lang lint dat ze tot een spiraal kunnen vormen of tot een lange kronkelige vorm. op te lossen is hoe de bovenrand van het lint strak blijft en toch beweeglijk, flexible kan zijn. Segmenten?

Boven: Een groepje Schermers met staken, waaraan met twee lijnen (val & hals) beweeglijke zeilen of gazen lappen zijn bevestigd.
Onder een flinke groep Schermers heeft een lang lint dat ze tot een spiraal kunnen vormen of tot een lange kronkelige vorm. op te lossen is hoe de bovenrand van het lint strak blijft en toch beweeglijk, flexible kan zijn. Segmenten?

Vooraanzicht (boven) & bovenaanzicht (onder) van een toren die wordt gemaakt door een groep van enkele tientalle Schermers, die een gleed schermlint dragen. Op te lossen: hoe hoog kan het zijn? Kan het geschakeld zijn? Misschien in delen van drie à vier vlakken?

Vooraanzicht (boven) & bovenaanzicht (onder) van een toren die wordt gemaakt door een groep van enkele tientalle Schermers, die een geleed schermlint dragen.
Op te lossen: hoe hoog kan het zijn? Kan het geschakeld zijn? Misschien in delen van drie à vier vlakken?

Boven: Lang lint van geschakelde Schermen met enkele verlichters. Onder: Zijaanzicht stoet van Schermers

Boven: Lang lint van geschakelde Schermen met enkele verlichters.
Onder: Zijaanzicht stoet van Schermers

wezenens_4 wezenens_1 verlichters verlichters_2 schermers kamuzikant

 

 

Middelen (Geld & Bijdragen in Natura)

Vooraf:

Op dit moment vragen wij uitsluitend voor Fase Eén financiering van de organisator van Heerlijck Zicht, Kunstvereniging Diepenheim.

Voor de volgende fases zullen we, liefst natuurlijk in nauwe samenwerking met de organisator, andere bronnen trachten te vinden. Fase twee is ruw begroot, de uitvoering zelf is te onzeker om zelfs globaal te begroten. Dat zal uiterlijk half December gebeuren.

Fase Èen: Planvorming 

Oktober, November, December 2016

Diane, Anke, Regisseur (nog niet bekend) & Carel

  • werken een gedetailleerd artistiek plan uit,
  • enageren samenwerkingspartijen en mensen,
  • verwerven van steun in de vorm van geld & middelen.

vier mensen, gemiddeld € 750 pp: € 3000

Fase Twee: Uitwerking

Januari, Februari, Maart, April 2017

Deze zelfde vier mensen ontwerpen & plannen, samen met nog 2 à 3 specialisten op decor, materiaal, kostuum, alle onderdelen van de processie tot in detail.

Er wordt ook gerepeteerd met figuranten en muzikanten.

Ook worden maquettes gemaakt, bouwtekeningen, patronen etcetera.

We gaan er (voorlopig) van uit dat (een deel van de) benodigde ruimten, mensen en materialen in de regio kunnen worden gevonden,

vier mensen, gemiddeld 1200 pp: € 6000

Fase Drie: Realisatie 

Mei, Juni 2017

In deze fase wordt alles gebouwd, genaaid, definitief gepland.

Ook is het een belangrijke fase voor de communicatie, in samenwerking met de organisator.

Nog niet te becijferen, sterk afhankelijk van de omvang van het project, artistiek/technische keuzes & bijdragen in natura.

Fase Vier: Uitvoering

Juli, Augustus 2017

De uitvoering is het spelen zelf. Af en toe een tussenevaluatie.

Twee à vier professionals à drie dagen maal vijf = 7.500 à 15.000

Verder nog niet te becijferen, sterk afhankelijk van het aantal deelnemers, de hoeveelheid speeldagen etcetera.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *